365 milionów złotych dla Głuchołaz. Nowy most otwarty po powodzi, która zmieniła wszystko
Nowy most – symbol odbudowy i bezpieczeństwa
W miniony piątek mieszkańcy Głuchołaz doczekali się otwarcia nowej przeprawy mostowej na rzece Biała Głuchołaska. Zastąpiła ona konstrukcję zniszczoną podczas katastrofalnej powodzi we wrześniu 2024 r. Nowy most łączy na stałe dwie części miasta i przywraca ciągłość drogi krajowej nr 40, kluczowej dla ruchu tranzytowego z Czechami. Jest to nie tylko odtworzenie infrastruktury, ale – jak podkreślano podczas uroczystości – odbudowa z myślą o przyszłości.
„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście”
Donald Tusk, Premier RP
Nowa przeprawa została zaprojektowana z uwzględnieniem doświadczeń z wrześniowej powodzi. Jej konstrukcja jest położona o niemal metr wyżej w porównaniu do starego „mostu Andrzeja”. Oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże za umocnieniem wałów koryta rzeki. Dzięki temu most jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne.
„Most, który dziś otwieramy, jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”
Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Ogromne wsparcie finansowe – największe w historii
Rząd na odbudowę Głuchołaz przeznaczył 365 mln złotych, a łącznie na pomoc wszystkim poszkodowanym regionom 11 mld złotych. To najwyższa kwota, jaką kiedykolwiek wydzielono na walkę ze skutkami żywiołu w Polsce. Z tej puli ponad 1 mld zł trafił w formie bezpośrednich zasiłków do 62 tys. rodzin. Wsparcie objęło prawie 30 różnych instrumentów – od dotacji na infrastrukturę po zasiłki bezpośrednie dla mieszkańców.
- 365 mln zł – łączna pomoc doraźna i inwestycyjna dla Głuchołaz
- 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu wraz z infrastrukturą techniczną
- 11 mld zł – całkowita kwota pomocy dla wszystkich regionów dotkniętych powodzią
- Ponad 1 mld zł – bezpośrednie zasiłki dla 62 tys. poszkodowanych rodzin
- Prawie 50 mln zł – planowane dalsze inwestycje w Głuchołazach (m.in. remont mostu Świętego Wojciecha, tereny rekreacyjne, kompleks sportowy)
Wsparcie rządowe popłynęło także do innych miejscowości, m.in. Lądka Zdroju, Stronia Śląskiego czy Barda. Ponad 6 mld zł z całej kwoty pomocy stanowią środki pozyskane z Funduszy Europejskich. Jak zapewniał premier Tusk, rząd nie zamierza kończyć pomocy: „Szkody jeszcze są widoczne, ale my na tym nie kończymy”.
„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej”
Donald Tusk, Premier RP
Jak inwestycje w Głuchołazach mogą inspirować Chełmno?
Choć Głuchołazy leżą daleko od Chełmna, historia tej odbudowy ma uniwersalne przesłanie dla każdej gminy zagrożonej powodziami. Chełmno – położone nad Wisłą i rzeką Chełmżycą – doskonale wie, czym jest walka z żywiołem. Podczas wielkiej powodzi w 2010 r. woda zalała część miasta, a wały przeciwpowodziowe były testowane do granic wytrzymałości. Nowy most w Głuchołazach – wyższy o metr, z przyczółkami umocnionymi poza korytem rzeki – pokazuje, że nowe normy budowlane mogą radykalnie zwiększyć bezpieczeństwo. Dla chełmińskich drogowców i urbanistów to bezpośrednia lekcja: inwestycje w podwyższanie infrastruktury krytycznej (drogi, mosty, przepusty) mogą uchronić miasto przed kosztownymi przerwami w komunikacji i stratami majątkowymi.
Co więcej, rządowy pakiet pomocowy opiewający na 11 mld zł dowodzi, że w sytuacji nadzwyczajnej państwo jest w stanie uruchomić ogromne środki. Mieszkańcy Chełmna, którzy pamiętają zniszczenia sprzed lat, mogą mieć większe poczucie bezpieczeństwa wiedząc, że podobne fundusze są dostępne dla każdego regionu. Lokalni samorządowcy powinni – wzorem Głuchołaz – przygotować plany odbudowy plus, czyli modernizacji zamiast prostej rekonstrukcji. W Chełmnie oznaczałoby to np. podniesienie mostu na Wiśle (droga wojewódzka nr 477) lub umocnienie wałów przy osiedlach nadrzecznych.
„Nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu”
Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury
Co dalej w Głuchołazach? Plany na kolejne lata
Otwarcie mostu nie oznacza końca prac w Głuchołazach. W planach jest remont mostu Świętego Wojciecha oraz zagospodarowanie terenów rekreacyjnych i kompleksu sportowego – łączny koszt tych zadań to prawie 50 mln złotych. Premier Tusk zapowiedział, że rząd będzie kontynuował pomoc, a miasto może liczyć na dalsze inwestycje, w tym odbudowę szkoły, żłobka i pływalni miejskiej. To wszystko składa się na wizję „odbudowy plus”, która ma przywrócić mieszkańcom nie tylko infrastrukturę, ale i perspektywy rozwoju.
„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa”
Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych
Dla Chełmna i podobnych miast wnioski są jasne: szybka reakcja państwa, połączona z długofalowym planowaniem, może zmienić tragedię w szansę na nowoczesność. Nowy most w Głuchołazach stanie się prawdopodobnie wizytówką miasta. Czas pokaże, czy podobne podejście zostanie zastosowane w innych miejscach, w tym w naszym regionie kujawsko-pomorskim.